Gösterge paneli ve ikaz lambaları

Gösterge paneli nedir?

Taşıtla ilgili sistemlerin çalışma durumunu bildiren ışıklı, sesli veya ibreli uyarıcıların toplandığı bölüme gösterge paneli denir. Hız ve devir göstergeleri, kilometre sayacı ve hava yastığı, el freni gibi ikaz ışıkları panelde yer alır. Kontak anahtarı ise aracı çalıştırmaya yarayan bir donanımdır, gösterge panelinin parçası değildir.

İbreli göstergeler

İkaz lambalarının renkleri

Lambanın rengi uyarının önemini gösterir. Genel olarak kırmızı ciddi bir arıza ya da tehlikeyi, sarı/turuncu dikkat edilmesi ve kontrol ettirilmesi gereken bir durumu, yeşil ve mavi ise bir donanımın devrede olduğunu bildirir.

Yandığında derhâl durulması gereken lambalar

• Motor yağ basıncı (damla damlatan yağdanlık): Yağ basıncı çok düşmüştür, yağlama sistemi çalışmıyordur. Araç güvenli yerde durdurulur ve motor hemen stop edilir; yağ seviyesi kontrol edilir. Yağsız çalışan motor kısa sürede ağır hasar görür.
• Akü şarj (artı ve eksi kutuplu akü): Alternatör aküyü şarj etmiyordur. Sebep çoğu kez kopan kayıştır; aynı kayış su pompasını da döndürüyorsa motorun soğutulması da etkilenir. Sürmeye devam edilirse elektrik yalnız aküden karşılanır ve akü boşalır.
• Hararet (dalgalı su içinde termometre): Soğutma suyu sıcaklığı aşırı yükselmiştir; motor zarar görmeden durulup motorun soğuması beklenir.
• Fren sistemi (daire içinde ünlem, iki yanında yay): El freni çekiliyken yanar. El freni indirildiği hâlde sönmüyorsa fren hidroliği azalmış veya fren sisteminde arıza vardır. Daire çevresi kesik çizgili benzer simge ise balata aşınmasını bildirir.

Bu lambalar seyir hâlinde yanarsa trafik kurallarına uymak şartıyla derhâl durulur. Sinyal, uzun far ve arka cam ısıtma gibi lambalar ise yalnızca bilgi verir.

Motor çalışınca sönmesi gereken lambalar

Kontak açıldığında birçok lamba kısa süre yanarak kendini sınar. Yağ basıncı ve akü şarj ikaz ışıkları, motor çalışıp yağ pompası basınç oluşturunca ve alternatör şarja başlayınca sönmelidir. Kontak açıldığında şarj ışığı hiç yanmıyorsa ilk akla gelen arıza, ikaz ışığının ampulünün yanmış olmasıdır.

Bilgi ve uyarı lambaları

• Yakıt seviyesi (akaryakıt pompası simgesi): Depodaki yakıt bitmek üzeredir; en kısa sürede yakıt alınır.
• Emniyet kemeri (kemer takmış oturan insan): Kemer takılı değildir; takılınca söner.
• Motor arıza: Motorla ilgili bir arıza algılanmıştır; araç en kısa sürede kontrol ettirilir.
• ABS: ABS sisteminde arıza olabilir; kontrol ettirilmelidir.
• Lastik basıncı: Lastiklerden birinin basıncı düşmüştür.
• Arka cam rezistansı (dikdörtgen cam içinde yukarı doğru dalgalı oklar): Arka cam buğu çözücüsü çalışıyordur.

Aydınlatma ve sinyal göstergeleri

• Uzun hüzmeli far: Önünde düz, yatay çizgiler bulunan mavi far simgesidir; uzağı gösteren farlar açıktır. Karşıdan araç gelince kısa fara geçilir.
• Kısa hüzmeli far: Çizgileri aşağı doğru eğik far simgesidir; yakını gösteren farlar açıktır.
• Sis lambaları: Işık çizgileri dalgalı bir çizgiyle kesilmiş simgedir; ön sis farı ve arka sis lambası ayrı simgelerle gösterilir.
• Sinyal: Sağa bakan okun yanıp sönmesi sağ sinyalin, sola bakan okun yanıp sönmesi sol sinyalin çalıştığını gösterir. Ok çok sık yanıp sönüyorsa sinyal ampullerinden biri yanmıyordur.
• Acil uyarı (dörtlü ikaz): Sağa ve sola bakan iki okun birlikte yanıp sönmesi dörtlü ikazın açık olduğunu gösterir. Dörtlü flaşörün simgesi iç içe iki üçgendir.