Trafik ve ÇevreKonu 4 / 174 çıkmış soru

Bilgi, duraklama ve park işaretleri

Yol kullanıcılarını yönlendiren ve bilgilendiren bilgi işaretlerini (yön levhaları, yol numaraları, park yeri, hastane, tek yönlü yol, yerleşim yeri levhaları) ve duraklama-park işaretlerini kapsar; harita okumanın temel kurallarını da içerir.

1Konu anlatımı

Akılda kalsın

Bilgi işaretleri genellikle kare veya dikdörtgen biçimlidir ve sürücüyü yönlendirmek ya da bilgilendirmek için kullanılır.
Yol numaralarında 'O' otoyolu, 'D' devlet yolunu, 'E' uluslararası (Avrupa) yolu gösterir.
Haritada üst kenar kuzeyi, alt kenar güneyi, sağ kenar doğuyu, sol kenar batıyı gösterir.
Mavi zeminli, kırmızı çerçeveli ve tek çapraz çizgili levha park yasağını; çarpı biçimli çizgili levha duraklama ve park yasağını bildirir.
Yerleşim yeri levhasından itibaren, aksine işaret yoksa yerleşim yeri içi kuralları ve hız sınırları uygulanır.
Tek yönlü yol levhası trafiğin okun gösterdiği yönde aktığını bildirir; bu yola ters yönden girilmez.

Bilgi işaretleri ne işe yarar?

Bilgi işaretleri yol kullanıcılarına gidecekleri yeri, yolun özelliğini veya yakındaki tesisleri bildirerek yolculuğu kolaylaştırır. Genellikle kare ya da dikdörtgen biçimlidir; çoğu mavi zemin üzerine beyaz simge veya yazıyla hazırlanır. Tanzim işaretleri gibi doğrudan bir yasak koymazlar; ancak verdikleri bilgi sürücünün hangi kurala uyacağını belirler. Örneğin yerleşim yeri levhası, yerleşim yeri içi hız sınırlarının başladığını dolaylı olarak bildirir.

Levha	Anlamı
Park yeri (P)	Araçların park edebileceği yeri gösterir.
Hastane (H)	Yakında hastane bulunduğunu bildirir; bu çevrede sessiz ve dikkatli sürülür.
Yaya geçidi (mavi kare)	Yaya geçidinin bulunduğu yeri gösterir. Üçgen biçimli tehlike uyarı levhası ise geçide yaklaşıldığını bildirir.
Çıkmaz yol	Yolun ileride kapandığını, devam etmediğini bildirir.
Tek yönlü yol	Trafiğin yalnızca okun gösterdiği yönde aktığını bildirir; bu yola ters yönden girilmez.

Yön levhaları ve yol numaraları

Yön levhaları kavşaklardan önce gidilecek yerleşim yerlerini, bunların yönünü ve kalan mesafeyi gösterir. Sürücü bu levhalara bakarak gideceği yöne uygun şeride zamanında geçmeli, son anda ani manevra yapmamalıdır. Haritalarda ve yön levhalarında yollar harf ve rakamdan oluşan numaralarla belirtilir:

O harfiyle başlayan numaralar (ör. O-4) otoyolları,
D harfiyle başlayan numaralar (ör. D100) devlet yollarını,
E harfiyle başlayan numaralar (ör. E80) uluslararası (Avrupa) yolları gösterir.

Otoyola ait yön ve bilgi levhaları yeşil zeminlidir. Otoyol başlangıcı levhası otoyola girildiğini, aynı levhanın üzeri çizili biçimi otoyolun sona erdiğini bildirir. Otoyolda zorunlu hâller dışında motorlu araçlar saatte 40 kilometrenin altında gidemez.

Sınavda dikkat: Haritada gösterilen “D” harfli yol numarası devlet yolunu belirtir. “O” otoyolu, “E” uluslararası yolu gösterir; bu harfleri birbirine karıştırmayın.

Yerleşim yeri levhaları

Yerleşim yeri levhası, üzerinde yerleşim yerinin adı yazılı olarak yerleşim biriminin başladığı noktaya konur. Bu levhadan itibaren, aksine bir işaret yoksa yerleşim yeri içi kuralları uygulanır; örneğin otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet ve kamyon için azami hız saatte 50 kilometredir. Yerleşim yerinin bittiği yerde adın üzeri çizilmiş levha bulunur ve yerleşim yeri dışı kuralları başlar. Yerleşim yeri içinde yayaların, çocukların ve kavşakların yoğun olduğu unutulmamalıdır.

Duraklama ve park işaretleri

Duraklama, yolcu indirip bindirmek veya yük alıp bırakmak gibi nedenlerle aracın kısa süre durdurulmasıdır; park ise aracın bu amaçların dışında, daha uzun süre bırakılmasıdır. Bu ayrım levhaları doğru okumak için önemlidir:

Park etmek yasaktır: Mavi zemin, kırmızı çerçeve ve tek kırmızı çapraz çizgi. Bu yerde park edilemez, ancak kısa süreli duraklama yapılabilir.
Duraklamak ve park etmek yasaktır: Mavi zemin, kırmızı çerçeve ve çarpı biçiminde iki kırmızı çizgi. Burada ne duraklanabilir ne de park edilebilir.
Park yeri: Mavi zemin üzerinde beyaz “P” harfi; park etmenin serbest olduğu alanı gösterir.

Sık yapılan hata: Tek çizgili levhayı “duraklamak da yasak” diye okumak. Tek çizgi yalnızca park yasağıdır; çarpı biçimindeki iki çizgi duraklamayı da yasaklar.

Harita okuma ve yön bulma

Haritalar kuzey yukarıda olacak şekilde düzenlenir. Buna göre haritanın üst kenarı kuzeyi, alt kenarı güneyi, sağ kenarı doğuyu, sol kenarı batıyı gösterir. Ana yönlerin arasında kuzeydoğu, güneydoğu, güneybatı ve kuzeybatı ara yönleri bulunur. Bir güzergâhın yönü belirlenirken her noktanın bir öncekine göre konumuna bakılır: haritada sağ üste doğru gidiş kuzeydoğu, sol alta doğru gidiş güneybatı yönündedir.

Sınavda dikkat: Haritanın sol kenarı batıyı, sağ kenarı doğuyu gösterir. Karıştırmamak için haritayı kuzey yukarıda olacak biçimde önünüze koyduğunuzu düşünün: sağ eliniz doğuyu, sol eliniz batıyı gösterir.

2Bu konunun soruları

MEB sınavlarında bu konudan çıkmış 4 soru. Her soruda doğru cevabı ve açıklamasını hemen görürsünüz.

Hangi sorular?

Sıralama