Araç ışıkları ve sesli uyarı

Araç ışıkları ve görevleri

Araç ışıklarının iki amacı vardır: sürücünün yolu görmesini sağlamak ve aracın diğer yol kullanıcılarınca görülmesini sağlamak. Işık donanımı geceleri ve sis, kar, şiddetli yağmur ya da aydınlatılmamış tünel gibi görüşün yetersiz olduğu hâllerde mutlaka kullanılır. Yönetmelikte belirtilmeyen ışıkların takılması ve kullanılması yasaktır.

Uzağı gösteren ışıklar

Yerleşim yeri dışındaki kara yollarında geceleri seyrederken ve yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken uzağı gösteren ışıkların yakılması zorunludur. Böylece sürücü yolu ve engelleri yeterli mesafeden görür. Sürücünün yolu yeterli mesafede açıkça görebildiği ve kendi aracının da yeterli uzaklıktan görülebildiği yerlerde yakını gösteren ışıklar da kullanılabilir.

Karşı yönden gelen sürücülerin ve yolu kullanan diğer kişilerin gözlerini kamaştıracak bütün hâllerde uzağı gösteren ışıkları yakmak yasaktır.

Yakını gösteren ışıklar

Yakını gösteren ışıkların yakılması şu durumlarda zorunludur:

• Karşılaşmalarda: Karşıdan gelen sürücünün gözü kamaşmasın diye uzağı gösteren ışıklar kapatılıp yakını gösterene geçilir.
• Öndeki aracı yakından izlerken: Uzun far, öndeki sürücünün gözünü aynalar aracılığıyla kamaştırır.
• Bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar (uyarı amaçlı çok kısa ışıklandırma hariç).
• Aydınlatmanın yeterli olduğu yol kesimlerinde ve yerleşim yerleri içinde geceleri.
• Gündüzleri görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda.

Sis, park ve kuyruk ışıkları

Sis ışıkları yalnızca sis, kar ve şiddetli yağmur nedeniyle görüşün yetersiz olduğu hâllerde kullanılır; bu hâller dışında, özellikle geceleri diğer farlarla birlikte yakılması yasaktır. Gereksiz yakılan arka sis lambası arkadaki sürücünün gözünü kamaştırır.

Yalnızca park veya sis ışıklarını yakarak araç sürmek yasaktır. Seyir sırasında kuyruk ışıklarının uzağı veya yakını gösteren ışıklarla ya da sis ışıklarıyla birlikte yanması zorunludur. Bir ışık mevzuata uygun takılmış olsa bile amacı dışında ve gereksiz kullanılamaz.

Selektör: ışıkla uyarma

Uzağı ve yakını gösteren ışıkların çok kısa süre içinde sırayla ya da birlikte yakılmasına ışıkla uyarma (selektör) denir. Sürücüler geceleri yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken yakın ve uzağı gösteren ışıkları art arda yakarak gelişlerini haber vermek zorundadır. Gece korna yerine ışıkla uyarı yapılması hem daha görünürdür hem de gürültüyü önler. Geçme sırasında öndeki sürücüyü uyarmak için de selektör kısa süreli kullanılabilir.

Dönüş ışıkları

Dönüş ışıkları sürücünün niyetini önceden bildirir. Sağa ve sola dönüşlerde, şerit değiştirirken ve bir aracı geçerken kullanılmaları zorunludur. İşaret manevradan önce uygun mesafede verilir, manevra boyunca sürdürülür ve manevra biter bitmez kapatılır; işaret verilir verilmez aniden şerit değiştirmek yasaktır. Dönüş ışığı yoksa kol işareti kullanılır.

• Dönüş ışıklarını arkadaki sürücüye “geç” anlamında kullanmak yasaktır; yanıltıcıdır ve kazaya yol açabilir.
• Yolun kendi kıvrımını izleyerek virajı dönmek yön değiştirme sayılmaz; virajlarda dönüş ışığı zorunlu değildir.

Korna (sesli uyarı)

Korna yalnızca uyarı amacıyla kullanılır: tehlikeyi önlemek, yakın ilerisi görülmeyen yerlere yaklaşırken gelişi bildirmek veya geçme sırasında öndeki sürücüyü uyarmak. Uyarı kısa olmalı, kimseyi korkutmamalı ve rahatsız etmemelidir; kornanın sesi ayarlı ve sabit tonda olmalıdır.

Aşağıdakiler yasaktır:

• Kornayı uyarı amacı dışında, örneğin selamlaşmak veya öfke göstermek için çalmak,
• Kamunun huzurunu bozacak şekilde gereksiz, uzun ve ayarsız korna çalmak,
• Şehir içinde havalı korna kullanmak,
• Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara ait siren ve uyarı cihazlarını diğer araçlarda kullanmak.