Duraklama ve park etme

Durma, duraklama ve park etme

Bir aracın trafikte hareketsiz kalması üç ayrı kavramla ifade edilir. Hangisinin geçerli olduğu, aracın neden ve ne kadar süreyle durduğuna bağlıdır.

Bekleme amacıyla yapılan duraklama en çok 5 dakika sürebilir; bu süre aşıldığında araç park edilmiş sayılır. Motorun çalışıyor olması veya araçta birinin bulunması bu durumu değiştirmez.

Duraklamanın yasak olduğu yerler

Taşıt yolu üzerinde aşağıdaki yerlerde duraklamak yasaktır:

• Duraklamanın trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
• Sol şerit (raylı sistem bulunan yollar hariç); bu nedenle sol şeritte yolcu indirilip bindirilemez,
• Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitler,
• Kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yolları ile bunlara yerleşim yeri içinde 5 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe,
• Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerler ve dönemeçler,
• Otobüs, tramvay ve taksi durakları,
• Duraklamış veya park etmiş araçların yol tarafındaki yanı (çift sıra duraklama),
• Trafik işaret levhalarına yaklaşım yönünde yerleşim yeri içinde 15 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe.

Yerleşim yeri dışındaki kara yollarında, zorunlu hâller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak ve park etmek yasaktır. Banket taşıt yolunun dışında kaldığı için duraklamaya uygundur. Yolcular, aksine bir işaret yoksa yolun en sağ kenarında ve aracın sağ tarafından indirilip bindirilir.

Park etmenin yasak olduğu yerler

Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Bunlara ek olarak:

• Park etmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
• Geçiş yollarının (bina ve otopark girişleri) önü ve üzeri,
• Yangın musluklarına her iki yönden 5 metre mesafe,
• Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına her iki yönden 15 metre mesafe,
• Geçiş üstünlüğüne sahip araçların giriş-çıkış yerlerini gösteren levhalara 15 metre mesafe,
• Okul, hastane, fabrika, sinema, otopark gibi kamunun yararlandığı yerlerin giriş-çıkış kapılarına her iki yönden 5 metre mesafe,
• Park yeri ayrılmamış alt geçit, üst geçit ve köprülerin üzeri ile bunlara 10 metre mesafe,
• Kurallara uygun park etmiş araçların çıkışını engelleyen yerler, engelliler için ayrılmış park yerleri ve izin verilmemiş yaya yolları.

Eğimli yol kesimleri tek başına park yasağı kapsamında değildir; gerekli önlemler alınarak park edilebilir. Park yerlerinde araç, çizgilerle belirlenmiş bölmenin içine, çizgilere taşmadan ve tek bölmeyi kullanacak şekilde bırakılır.

Park ederken ve uzun duraklamalarda alınacak önlemler

1. Araç el freni ile sabitlenir ve motor durdurulur.
2. Eğimli yolda inişte geri, yokuşta birinci vitese takılır; ön tekerlekler sağa, yani yol kenarına doğru çevrilir. Böylece araç kayarsa trafiğe değil yol kenarına doğru hareket eder.
3. Kamyon, çekici ve otobüslerde eğimli yolda tekerleklere takoz konur.
4. Araç terk edilirken camlar kapatılır, kapılar kilitlenir.
5. Gece veya görüşün yetersiz olduğu durumlarda gerektiğinde park lambaları yakılır.

Normal bir park işleminde acil uyarı ışıklarının (dörtlü flaşör) yakılmasına gerek yoktur; bu ışıklar arıza ve tehlike durumları içindir. Park lambası da her parkta değil, gece ve görüşün yetersiz olduğu hâllerde gerekir. Uzun süre beklemeyi gerektiren duraklamalarda da motor durdurulup el freni çekilir.

Duraklama veya park yerinden çıkan sürücü aracın çevresini kontrol eder, ışıkla veya kolla çıkış işareti verir ve yolda seyreden araçlara yol vererek uygun anda harekete geçer. Yoldaki sürücüleri uyarıp yavaşlamaya zorlamak kurala aykırıdır.

Arızalanan araçta yapılacaklar

Yerleşim yeri dışında taşıt yolunda arızalanan araç; itme, çekme gibi imkânlar kullanılarak önce yol dışına, bu mümkün değilse bankete, o da olmuyorsa taşıt yolunun en sağına alınır ve işaretlenir.

• Aracın park ve kuyruk ışıkları 150 metreden açıkça görülemiyorsa aracın önüne ve arkasına birer kırmızı yansıtıcı (reflektör) veya kırmızı ışıklı cihaz konur; bunlar 150 metreden açıkça görülebilmelidir.
• Tepe üstü ve dönemeç gibi görüşün kısıtlı olduğu yerlerde yansıtıcılar aracın önüne ve arkasına en az 30 metre uzağa konur ve normal hava şartlarında yine en az 150 metreden görülebilmelidir.
• Bu önlemler tamamlanıncaya kadar acil uyarı ışıkları yakılır.
• Otobüs, kamyon ve çekiciler arıza nedeniyle uzun süre yolda kalırsa ayrıca özel engel işareti konur.