Yatay işaretleme nedir?
Yatay işaretlemeler, taşıt yolu kaplaması üzerine boya ile çizilen çizgiler, oklar, yazılar ve sembollerdir. Levhaları tamamlar; sürücüye hangi şeritte gideceğini, hangi yönlere dönebileceğini, nerede durması gerektiğini ve hangi davranışların yasak olduğunu bildirir. Trafik görevlisi veya ışıklı işaretle çelişen bir durumda önce görevliye, sonra ışıklara uyulur; bunun dışında yatay işaretlemelere uymak zorunludur.
Boyuna çizgiler
| Çizgi | Anlamı |
|---|
| Kesik çizgi | Şeritleri ayırır. Koşullar uygunsa ve kurallara uyulursa üzerinden geçilebilir: şerit değiştirilebilir, öndeki araç geçilebilir. |
| Sık aralıklı kesik çizgi | İleride devamlı çizgiye yaklaşıldığını bildirir. Bu kesimde yeni bir geçişe başlanmaz, şeritte kalınır ve takip mesafesi korunur. |
| Devamlı (düz) çizgi | Üzerinden geçilemez, üzerine basılamaz. Bu kesimde şerit değiştirmek ve karşı şeride çıkarak öndeki aracı geçmek yasaktır. |
| Devamlı çift çizgi | Karşı yönlerin şeritlerini kesin olarak ayırır; hiçbir şekilde geçilemez. |
| Yan yana devamlı ve kesik çizgi | Her sürücü kendi tarafındaki çizgiye uyar: kesik çizgi tarafındaki geçebilir, devamlı çizgi tarafındaki geçemez. |
Sınavda dikkat: Çift çizgili şekilli sorularda önce aracın hangi şeritte olduğunu bulun, sonra çizginin o araca bakan yüzüne bakın. Kesik yüz araca dönükse araç çizgiyi geçebilir; devamlı yüz araca dönükse şerit değiştiremez, öndeki aracı geçemez ve karşı yöne dönmek için çizgiyi aşamaz. Bu çizgiler şeritleri taşıt türüne göre ayırmaz.
Sık yapılan hata: Devamlı çizginin kısa sürdüğünü düşünüp “hızlıca geçerim” diyerek karşı şeride çıkmak. Devamlı çizginin bulunduğu kesimde öndeki araç geçilmez; sürücü kendi şeridini izler.
Enine çizgiler
- Durma çizgisi: Şeridi enine kesen devamlı çizgidir; DUR levhası veya ışıklı işaret bulunan yerlerde sürücünün duracağı yeri gösterir. Kaplamaya yazılmış DUR yazısı, sürücünün aracını uygun mesafede mutlaka durdurması gerektiğini bildirir.
- Yol ver çizgisi: Şeridi enine kesen kesik çizgidir; sürücü gerekirse bu çizgide durup geçiş hakkı olanlara yol verir.
- Yaya geçidi: Taşıt yolu boyunca yan yana dizilmiş kalın beyaz şeritlerle (zebra) ya da yolu enine kesen iki paralel kesik çizgiyle gösterilir.
- Yavaşlama uyarı çizgileri: Kavşağa, durma çizgisine veya tehlikeli bir kesime yaklaşırken şerit boyunca enine çizilen ve aralıkları giderek daralan çizgilerdir; sürücüye hızını azaltmasını bildirir.
Yön okları
Kavşaklara yaklaşırken şeritlere çizilen oklar, o şeritten hangi yönlere gidilebileceğini gösterir. Sürücü gideceği yöne uygun şeride kavşağa gelmeden önce girmelidir; örneğin sola dönecek sürücü sola ok çizilmiş şeridi kullanır.
- Yalnız düz ok: Şerit yalnızca ileri gitmek içindir.
- Yalnız sağa (veya sola) kıvrılan ok: Şerit yalnızca sağa (veya sola) dönüş içindir.
- Düz ok ile birlikte sağa kıvrılan kol: Şeritten ileri gidilebilir veya sağa dönülebilir.
- Düz ok ile birlikte sola kıvrılan kol: Şeritten ileri gidilebilir veya sola dönülebilir.
Sınavda dikkat: Hem ileri hem sağa ok bulunan şerit “yalnızca sağa dönüş” şeridi değildir. “Sadece” ifadesi geçen seçeneklerde okun tek yönlü mü yoksa çatallı mı olduğuna bakın.
Taralı alanlar
Kaplamaya eğik paralel çizgilerle çizilmiş taralı alanlar, araçların girmesi yasak bölgeleri gösterir: bu alanda seyredilmez, durulmaz ve park edilmez. Bir noktadan ikiye ayrılan ve arası taralı olan çizgiler, yolun ortasında ayırıcının başladığını, yani bölünmüş yol başlangıcını bildirir. Sürücü taralı alanın kenarındaki çizgiyi izleyerek kendi yönündeki şeride geçer.
Kaplama üzerindeki yazı ve semboller
- Rakam (ör. 50): O şeritte veya yolda uyulması gereken azami (en yüksek) hız sınırını km/saat olarak bildirir.
- DUR yazısı: Durma çizgisinde tam durma zorunluluğunu bildirir.
- Bisiklet sembolü: O şeridin veya yol bölümünün bisiklet yolu olduğunu gösterir; motorlu taşıtlar bu bölümü kullanmaz.
- Tekerlekli sandalye sembolü: Engelli sürücülere ayrılmış park yerini gösterir; diğer sürücüler buraya park edemez.
Bisiklet ve tekerlekli sandalye sembolleri bir alanı belirli kullanıcılara ayırır; durma zorunluluğu getiren tek işaret DUR yazısı ve durma çizgisidir.